Revenge စကားလံုးဆုိင္ရာ အီဒီယံအသံုးအႏႈန္းမ်ား

ဒီတပတ္ English Learning: American Idioms and Expressions က႑မွာ မေက်နပ္ခ်က္ရွိရင္ ဘယ္လို အီဒီယံေတြကို အသံုးျပဳႏုိင္သလဲဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းေတြျဖစ္တဲ့ Axe to grind, Settle a score နဲ႔  To get even တို႔ကို တင္ျပထားပါတယ္။

(၁) Axe to grind

Axe (ပုဆိန္)၊ to grind (ရွေအာင္ေသြးဖို႔လိုတာ) ဆိုေတာ့  ဒီစကားစုရဲ ႔ တုိက္ရိုက္အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ပုဆိန္သြားေအာင္ ရွေအာင္ေသြးဖို႔ လိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ပုဆိန္သြားကုိရွေအာင္ေသြးဖုိ့လုိတယ္္ဆိုကတည္းက စိတ္ထဲမွာ လူတဦးဦးကို မေက်နပ္လို႔ ကလဲ့စားေခ်ဖို႔ ရည္ရြယ္တဲ့စိတ္ရွိတာကို ေပၚလြင္ေစပါတယ္။ က်မတို႔ ျမန္မာမွာ “ေနေသးသပ ျခံဳထဲက ခ်ဴိေသြးလို႔ တျမျမ” ဆိုသလိုေပါ့။ ဒီအသံုးရဲ ႔ အီဒီယံအဓိပၸါယ္ကေတာ့ အခဲမေက် ျဖစ္ေနတာ၊ ကလဲ့စားေခ်ဖို႔ ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်မတို႔ ျမန္မာဘန္းစကားမွာေတာ့ ေတးထားတဲ့သေဘာ၊ ေတြ႔ၾကအံုးမွာေပါ့ကြာ ဆိုတဲ့သေဘာမ်ဳိးနဲ႔ ဆင္တူတယ္လို႔ ဆုိရမွာပါ။  ဒီအသံုးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဥပမာကို ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ပါ။
I have an axe to grind with John! He stole my idea of the business and now he is rich!
John အေပၚက်ေနာ္ အခဲမေက်ဘူးဗ်ာ။  ဒီစီးပြားေရးလုပ္ငန္းလုပ္ဖို႔ က်ေနာ့္အႀကံကုိ သူခိုးသြားတယ္။အခုေတာ့ သူခ်မ္းသာေနၿပီ။

(၂) Settle a score

Settle (ေျဖရွင္းစရာရွိတာ)၊ a (တခု)၊ score (စုစုေပါင္းရမွတ္) ဆိုေတာ့ ဒီစကားစုရဲ ႔ တုိက္ရိုက္အဓိပၸါယ္က စုစုေပါင္းအမွတ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေျဖရွင္းစရာရွိတာေပါ့။ အားကစားမွာ တဦးနဲ႔တဦး၊ တသင္းနဲ႔တသင္း ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမယ္ဆိုရင္ အႏိုင္အရႈံးကို အမွတ္နဲ႔ ဆံုးျဖတ္ရာမွာ ကိုယ္ရထားတဲ့အမွတ္က ယွဥ္ၿပိဳင္ေနတဲ့သူရဲ ႔ အမွတ္ထက္နည္းေနမယ္ဆိုရင္ အဲဒီပြဲမွာမရႈံးခ်င္ဘူးဆုိရင္ အမွတ္ပုိရေအာင္ ဒါမွမဟုတ္ အမွတ္တူေအာင္ ေတာ့ႀကိဳးစားဖို႔ လိုမွာျဖစ္ပါတယ္။ အီဒီယံဆုိတဲ့သြယ္ဝိုက္အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ျပန္ကလဲ့စားေခ်ဖို႔၊ ျပန္ေခ်ပဖို႔လိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်မတို႔ ျမန္မာဘန္းစကားမွာေတာ့ မေက်ပြဲ ႏႊဲဖို႔ရွိတာကိုဆိုလိုပါတယ္။  ဒီအသံုးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဥပမာကို ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ပါ။
I’m glad our football team has settled a score with the rival team !  
က်ေနာ္တို႔ ေဘာလံုးအသင္းက တဖက္ ၿပိဳင္ဘက္အသင္းကို မေက်ပြဲ ႏႊဲႏုိင္ခဲ့တာကို က်ေနာ္ ဝမ္းသာတယ္ဗ်ာ။

(၃) To get even

To get (တခုခုကို ျဖစ္ေအာင္လုပ္တာ)၊ even (ဆတူ)၊ ဆိုေတာ့ ဒီစကားစုရဲ ႔ တုိက္ရိုက္အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ဆတူျဖစ္ေအာင္ လုပ္ယူတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အီဒီယံသြယ္ဝိုက္အဓိပၸါယ္ကလည္း ရွင္းပါတယ္။ လူတဦးက ကိုယ့္ကို ထိခိုက္ေအာင္ လုပ္တာကို ကိုယ္က အလားတူပဲ ျပန္လုပ္တာကို ဆိုလိုပါတယ္။ ျပန္ကလဲ့စားေခ်တာမ်ုိးေပါ့။ ဒီအသံုးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဥပမာကို ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ပါ။
Mary said she’s going to get even with John for making fun of her!
John က သူကို ေလွာင္ခဲ့တဲ့အတြက္ Mary က ျပန္ကလဲ့စားေခ်မယ္လို႔ ေျပာခဲ့တယ္။
ဒီသတင္းပတ္ တင္ျပခဲ့တဲ့ Idiom အသံုးအႏႈန္းေတြက Axe to grind, Settle a score နဲ႔  To get even တို႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

Money စကားလံုးဆုိင္ရာ အီဒီယံအသံုးအႏႈန္းမ်ား

ဒီသီတင္းပတ္ English Learning: American Idioms and Expressions က႑မွာ - ေငြ လို႔ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ (Money) ကုိ အေျခခံတဲ့အသံုးေတြျဖစ္တဲ့ Give a run for the money, Put your money where your mouth is, Money burns a hole in one’s pocket တုိ႔ကို တင္ျပထားပါတယ္။

၁။ Give a run for the money

Give (ေပးသည္)၊ A (တခု)၊ Run (ေျပးသည္)၊ For (အတြက္)၊ the Money (ေငြ) ဆိုေတာ့ စကားပိုဒ္တခုလံုးရဲ ႔ တုိက္ရိုက္အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ေငြအတြက္ ေျပးျပရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအသံုးဆင္းသက္လာတာကေတာ့ ျမင္းၿပိဳင္ပြဲက ဆုိပါတယ္။ ၿပိဳင္ျမင္းေတြအေပၚ ေလာင္းေၾကးထုိးၾကရင္ အဲဒီ ေလာင္းၾကသူေတြအေနနဲ႔ ပိုက္ဆံရင္းထားတဲ့ျမင္းကို အႏိုင္ေျပးေစခ်င္ၾကတာကေတာ့ ဓမၼတာပါ။ မ်ားမ်ားေလာင္းေၾကးေပးေလ အဲဒီ ျမင္းကိုစီးၿပီး ၿပိဳင္ရတဲ့ Jockey အေနနဲ႔ အႏိုင္ရရေလေအာင္ ကိုယ့္ျမင္းကို ၿပိဳင္ရဖို႔က တာဝန္ႀကီးလွပါေပတယ္။ အီဒီယံအဓိပၸါယ္ကလည္း အလားတူပါပဲ ေန႔စဥ္ဘဝမွာ တခုခုအတြက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရေတာ့မယ္ဆုိရင္ အရည္အခ်င္းရွိတဲ့လူနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ရမယ္ဆိုရင္ မနည္းႀကိဳးစားရတာကို ဆုိလိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအသံုးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဥပမာကို ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ပါ။
She is a very smart politician. I think she can give other politicians a run for the money.
သူက သိပ္ကိုထက္ျမက္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားတဦးပါ။ သူနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ဖို႔က တျခားႏုိင္ငံေရးသမားေတြအေနနဲ႔ သိပ္ကိုႀကိဳးစားၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

၂။ Put your money where your mouth is

Put (ထားသည္)၊ Your (သင့္ရဲ ႔)၊ Money (ေငြ)၊ Where (ေနရာကို ရည္ညႊန္းတာ)၊ Mouth (ပါးစပ္)၊ is (ရွိတဲ့ေနရာကိုျပတာ) ဆုိေတာ့ စကားစုတခုလံုးရဲ ႔ တုိက္ရိုက္အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ေငြကို ပါးစပ္ရွိတဲ့ေနရာမွာ ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအသံုးက ဖဲကစားရကေန ဆင္းသက္လာတာပါ။ ဖဲကစားရာမွာ ဖဲေကာင္းသည္ျဖစ္ေစ၊ မေကာင္းသည္ျဖစ္ေစ ဖဲသမားေတြအေနနဲ႔ ကုိယ္ကိုင္ထားတဲ့ဖဲက ေကာင္းတယ္ဆိုၿပီး ပါးစပ္ကေန အတည္ေပါက္လွိမ့္တတ္ၾကတာ ရွိပါတယ္။ တကယ္လို႔ ကိုယ့္ဖဲေကာင္းလို႔ရွိရင္ ေကာင္းတဲ့ဟာကို သက္ေသျပႏိုင္ဖို႔ ပါးစပ္ကမေျပာဘဲ ကိုယ့္ဖဲေကာင္းတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လက္ေတြ႔အေနနဲ႔ ေလာင္းေၾကးေငြ ထပ္ထိုးဖို႔ကို ေျပာရာကေန ဆင္းသက္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။  ဒီအသံုးရဲ ႔ အီဒီယံအဓိပၸါယ္ကလည္း ရွင္းပါတယ္။ ပါးစပ္ကခ်ည္းပဲ ေျပာမေနဘဲ လက္ေတြ႔လည္း လုပ္ျပဖို႔။ အထူးသျဖင့္ ေငြေပးၿပီး ေထာက္ပ့ံမယ္ဆုိရင္လည္း အရင္းစုိက္ထုတ္ေပးဖို႔ စသျဖင့္ကို ရည္ညႊန္းတာျဖစ္ပါတယ္။  အေျပာႀကီးသက္သက္ မဟုတ္ဘဲ ေျပာတဲ့အတိုင္းလည္း လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအသံုးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဥပမာကို ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ပါ။
If the government is really sincere about helping poor farmers, it should put its money where its mouth is.
အစိုးရအေနနဲ႔ ေျပာတဲ့အတုိင္း ဆင္းရဲတဲ့လယ္သမားေတြကို တကယ္အကူအညီေပးဖုိ႔ ေစတနာရွိတယ္ဆိုရင္ လက္ေတြ႔လည္း သက္ေသျပရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

၃။ Money burns a hole in one’s pocket

Money (ေငြ)၊ Burns (ေလာင္ကၽြမ္းသည္)၊ A (တခု)၊ Hole (အေပါက္)၊ In (အထဲမွာ)၊ One’s (တဦးတေယာက္ရဲ ႔)၊ Pocket (အိတ္) ဆုိေတာ့ စကားစုတခုလံုးရဲ ႔ တုိက္ရိုက္အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ေငြဟာ သူ႔အိတ္ထဲမွာ အေပါက္ျဖစ္ေအာင္ ေလာင္တယ့္သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်မတို႔ျမန္မာမွာ လူမုိက္နဲ႔ေငြ အတူမေနဆိုသလို၊ အိတ္ေပါက္နဲ႔ ဖားေကာက္စတဲ့ ဆုိရိုးေတြအတိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေငြကို အသံုးလြယ္တာ၊ အႏွေမ်ာမရွိတာ၊ ေငြရွိရင္ လက္ထဲမွာ ၾကာၾကာမခံတာ။ အသံုးၾကမ္းတာ၊ ေငြရွိရင္ သံုးဖုိ႔ပဲ ၾကည့္ေနတာမ်ဳိးကို ရည္ညႊန္းေျပာဆိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအသံုးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဥပမာကို ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ပါ။
Money burns a hole in his pocket. He just got his pay yesterday and now he is spending most of it on his friends.
သူ႔လက္ထဲေငြရွိရင္ ၾကာၾကာမခံဘူး။ မေန႔ကပဲ လခရတယ္။ အခု သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ ရတဲ့ေငြအမ်ားစုကို သံုးေနေလရဲ့။
ဒီသတင္းပတ္ တင္ျပေပးခဲ့တဲ့ ေငြ လို့အဓိပၸါယ္ Money ကုိ အေျခခံတဲ့ idiom အသံုးေတြက Give a run for the money, Put your money where your mouth is နဲ႔ Money burns a hole in one’s pocket တို႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

Business စကားလံုးဆုိင္ရာ အီဒီယံအသံုးအႏႈန္းမ်ား

ဒီသီတင္းပတ္ English Learning: American Idioms and Expressions က႑မွာ - စီးပြားေရး (business) လုပ္ကိုင္ရာမွာ အသံုးျပဳတဲ့ အီဒီယံအသုံးေတြျဖစ္တဲ့့ To Bankroll Someone, More Bang for the Buck, Budget Crunch နဲ႔ A Calculated Risk တုိ႔ကို တင္ျပထားပါတယ္။

၁။ To Bankroll Someone

Bankroll (noun) နာမ္အျဖစ္ အသံုးျပဳမယ္ဆိုရင္ (ေငြစကၠဴအလိပ္)။ ဒီေနရာမွာ to bankroll (verb) ႀကိယာအေနနဲ႔ အသံုးျပဳထားတာျဖစ္ၿပီး (ေငြအလိပ္ကို ထုတ္ေပးတာ) လုိ႔အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ Someone (တဦးတေယာက္) ဆိုေတာ့ စကားစုတခုလံုးရဲ ႔ တုိက္ရိုက္အဓိပၸါယ္က လူတဦးတေယာက္ကို ေငြစကၠဴအလိပ္လိုက္ ထုတ္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အီဒီယံဆိုတဲ့ သြယ္ဝိုက္အဓိပၸါယ္ကလည္း သိပ္မကြာလွဘူးလို႔ ဆိုရမွာပါ။ လူတဦး စီးပြားေရးလုပ္ဖို႔ လုပ္ငန္းတခုခုလုပ္ဖို႔ကို ေငြစိုက္ထုတ္ေပးတာ၊ ေငြအရင္းအႏွီးမတည္ေပးတာကိုဆိုလုိပါတယ္။ ဥပမာကုိေလ့လာျကည့္ျကရေအာင္ပါ။ဥပမာ
The millionaire bankrolled his son to produce his first movie.
အဲဒီ သန္းႂကြယ္သူေဌးႀကီးက သူ႔သား ပထမဦးဆံုး ရုပ္ရွင္ရိုက္ဖုိ႔ ေငြစိုက္ထုတ္ေပးတယ္။

၂။ More Bang for the Buck

More (ထပ္ရတာ)၊ Bang (က်ယ္ေလာင္တဲ့အသံ)၊ For (အတြက္)၊ the Buck က ဒီေနရာမွာ (ေငြပိုက္ဆံ)ကို ဘန္းစကားအရ ရည္ညႊန္းသံုးထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ စကားစုတခုလံုးရဲ ႔ တုိက္ရိုက္အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ေပးထားတဲ့ေငြ ဒါမွမဟုတ္ ပိုက္ဆံထက္ bang ဆိုတဲ့အသံ ပိုက်ယ္က်ယ္ျမည္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ bang ….bang ဆုိၿပီး ေသနတ္ပစ္သံ၊ ေဗ်ာက္အုိးေဖာက္သံေတြကို စာေတြမွာ ရည္ညႊန္းအသံုးျပဳတာကိုၾကားဖူး။ဖတ္ဖူးၾကမွာပါ။ သီတင္းကၽြတ္ပြဲေတာ္ေတြမွာဆုိ လူငယ္ေတြ ေဗ်ာက္အုိးဝယ္ေဖာက္ၾကတာကိုဥပမာေပးျပီးရွင္းျပရရင္ေတာ့ ပိုက္ဆံေပးဝယ္ၿပီး ေဖာက္တဲ့ေဗ်ာက္အုိးဟာ ေပးတဲ့ေငြထက္ ပိုတန္ၿပီးေတာ့ အသံက်ယ္က်ယ္ ပိုျမည္တာမ်ဳိး ရည္ညႊန္းတာျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုလုိတာကေတာ့ ေပးတဲ့ေငြနဲ႔ တန္ရာတန္ေၾကးထက္ ပိုရတဲ့သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုတိုေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ တန္တာေပါ့။ ဥပမာကုိေလ့လာျကည့္ျကရေအာင္ပါ။ဥပမာ
John got more bang for his buck when he bought his car from a friend. The car was in excellent condition and a lot cheaper, too.
John က သူ႔မိတ္ေဆြဆီက ကားဝယ္လိုက္တာ အရမ္းကိုတန္တာဘဲ။ ကားအေျခအေနကလည္း သိပ္ေကာင္းတဲ့အျပင္ ေစ်းကလည္း ေတာ္ေတာ္သက္သာတယ္။

၃။ Budget Crunch

Budget  (အသံုးစရိတ္)၊ Crunch ႀကိယာျဖစ္တယ္ဆုိရင္ (ႀကိတ္တယ္၊ ဝါးတယ္)လို႔ အဓိပၸါယ္ရႏိုင္သလို ဒီေနရာမွာ (noun) နာမ္အျဖစ္ အသံုးျပဳထားတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ (အေရးႀကီးတဲ့အေျခအေန) ကို ရည္ညႊန္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စကားစုတခုလံုးရဲ ႔ တုိက္ရိုက္အဓိပၸါယ္က အသံုးစရိတ္ရဲ ႔ အေရးႀကီးတဲ့အေျခအေန ျဖစ္ပါတယ္။ အီဒီယံဆုိတဲ့ သြယ္ဝိုက္အဓိပၸါယ္ကလည္း ရွင္းတယ္လို႔ ဆုိရမွာပါ။ ေငြေရးေၾကးေရး အၾကပ္အတည္းနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတာ တနည္းဆုိရင္ ရေငြနဲ႔ သံုးေငြမကိုက္ေတာ့ ေငြအၾကပ္အတည္းနဲ႔ ရင္ဆုိင္ရတာ၊ စီးပြါးေရးအေျခအေနဆုိးလုိ့အံျကိတ္ခံရမယ့္အေနအထားမ်ိဳးကုိဆုိလုိပါတယ္။ဥပမာကုိေလ့လာျကည့္ျကရေအာင္ပါ။ဥပမာ
Our company is facing a budget crunch. So as the boss , I’ll  have to do a lot of cuts.
က်ေနာ္တုိ႔ ကုမၸဏီက ေငြေရးေၾကးေရး အၾကပ္အတည္းနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အလုပ္ရွင္အေနနဲ႔ က်ေနာ္ အမ်ားႀကီး ျဖတ္ေတာက္စရာေတြလုပ္ရေတာ့မယ္။

၄။ A Calculated Risk

A (တခု)၊ Calculated (တြက္ခ်က္တာ)၊ Risk (အႏၱရာယ္၊ အရဲစြန္႔မႈ) လို႔ အဓိပၸါယ္ရၿပီး စကားစုတခုလံုးရဲ ႔ တုိက္ရိုက္အဓိပၸါယ္က တြက္ခ်က္ၿပီးေတာ့ယူတဲ့ အႏၱရာယ္ ဒါမွမဟုတ္ အရဲစြန္႔မႈ ျဖစ္ပါတယ္။ အီဒီယံဆိုတဲ့ သြယ္ဝိုက္အဓိပၸါယ္ကလည္း ရွင္းတယ္လို႔ ဆုိရမွာပါ။ စီးပြားေရးလုပ္ကိုင္ရာမွာ၊ ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွရာမွာ အရႈံးအျမတ္ရွိႏိုင္မယ့္ အႏၱရာယ္ကို ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားတြက္ခ်က္ၿပီး အရဲစြန္႔လုပ္တာကို ဆိုလိုပါတယ္။ အရႈံးေပၚတဲ့ အလားအလာကို ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားတြက္ခ်က္ၿပီး စြန္႔လုပ္ရာမွာ ကံေကာင္းလုိ႔ ေအာင္ျမင္ႏုိင္တဲ့ အလားအလာရွိတဲ့ အရဲစြန္႔မႈမ်ုိးကို ရည္ညႊန္းတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ က် ဳ ပ္​တို႔ ျမန္မာမွာ ေသေျမႀကီး ရွင္ေရႊထီး ဆိုတဲ့ ဆုိရိုးစကားလုိ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာကုိေလ့လာျကည့္ျကရေအာင္ပါ။ဥပမာ
John took a calculated risk when he hired the manager. He is lucky as his company is now very successful.
အဲဒီ မန္ေနဂ်ာကို ငွားတုံးက John က ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားတြက္ခ်က္ျပီး အရဲစြန္႔ငွားလိုက္တာ။ သူ ကံေကာင္းတယ္ေလ။ သူ႔ ကုမၸဏီက အခု သိပ္ေအာင္ျမင္ေနၿပီ။
ဒီသတင္းပတ္ တင္ျပေပးခဲ့တဲ့ စီးပြားေရး (business) ကုိ အေျခခံတဲ့ idiom အသံုးေတြက To Bankroll Someone, More Bang for the Buck, Budget Crunch နဲ႔ A Calculated Risk တို႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

Gun စကားလံုးဆုိင္ရာ အီဒီယံအသံုးအႏႈန္းမ်ား

ဒီတပတ္ English Learning: American Idioms and Expressions က႑မွာ ေသနတ္ (Gun) ကို အေျခခံတဲ့ အီဒီယံအသုံးအႏႈန္းေတြျဖစ္တဲ့ Jump the gun, Smoking gun နဲ႔ Stick to your guns တုိ႔ကို တင္ျပေပးထားပါတယ္။

Jump the Gun

Jump (ခုန္ထြက္တာ)၊ the Gun (ေသနတ္) ဆုိေတာ့ စကားစုတခုလံုးရဲ ႔ တုိက္ရိုက္အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ေသနတ္ခုန္ထြက္တာေပါ့။ ဒီအသုံးဆင္းသက္လာတာက အားကစားေလာက က ျဖစ္ပါတယ္။ အေျပးျပိဳင္ပြဲေတြရဲ့ တာအထြက္မွာ ယွဥ္ျပိဳင္ၾကသူေတြအေနႏွင့္ ဒိုင္ကေန ေသနတ္မုိးေပၚ ေထာင္အပစ္ ေသနတ္ေဖါက္သံၾကားမွ စေျပးရတယ္ဆုိတာ ေသာ္တရွင္မ်ားအသိပါ။ စိတ္ေစာလုိ့ ဒိုင္ကေန ေသနတ္မုိးေပၚ ေထာင္မပစ္မီ၊ တာထြက္မိသူဆုိရင္္ေတာ့ သတိေပးခံရတာ၊ ျပိဳင္ပဲြကေနအထုတ္ခံရတာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။
Idiom ဆုိတဲ့ သြယ္ဝုိက္အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ကာယကံရွင္ကုိယ္တုိင္ မေျပာရေသးဘဲ၊ၾကားကလူက ၾကိဳေဖါက္သယ္ခ်တဲ့သေဘာမ်ိဳး ျဖစ္္ပါတယ္။ အေရးျကီးတဲ့သတင္းျဖစ္မယ္ဆုိရင္ ေျပာဖုိ့အခ်ိန္မတန္ေသးဘဲ ၾကိဳေျပာလုိက္ရင္၊ အထူးသျဖင့္ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြါးေရး စသျဖင့္မွာ ကာယကံရွင္ကုိ ထိခုိက္ႏုိင္တာမုိ့ ႏွႈတ္ေစာင့္စည္းႏုိင္ဖုိ့၊ ကာယကံရွင္ကုိ ေလးစားဖုိ့က အေရးၾကီးလွပါတယ္။ ေျပာသင့္မေျပာသင့္ဆုိတာ ခ်င့္ခ်ိန္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအသုံးဟာ အေျပာမွာသာမဟုတ္ပါဘူး။ အခ်ိန္မတန္ေသးဘဲ ၾကိဳလုပ္မိတာေတြ၊ အခ်ိန္မေစာင့္ဘဲ ၾကိဳလုပ္မိလုိ့ ကသိကေအာက္ ျဖစ္ရတာမ်ဳိးေတြၾကံဳရႏုိင္ပါတယ္။
ဥပမာ
The foreign minister jumped the gun by announcing the President will not seek a second term.  
ဝန္ၾကီးက သမၼတအေနႏွင့္ သမၼတ ဒုတိယသက္တမ္း ထမ္းေဆာင္ဖုိ့ ျကိဳးပမ္းမွာ မဟုတ္ဘူးလုိ့ ကာယကံရွင္အေျပာ မေစာင့္ဘဲ ၾကိဳေျပာလုိက္တယ္။

Smoking Gun  

Smoking က ဒီေနရာမွာ (မီးခုိး) လုိ့ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ Smoke က ဆင္းသက္လာျပီး၊ ေသနတ္လုိ့ုိ့္အဓိပၸါယ္ရ တဲ့ Gun ျဖစ္တဲ့ နာမ္ (noun) ကုိအထူးျပဳတဲ့ adjective (နာမ၀ိေသသန) ျဖစ္ပါတယ္။  Smoking က မီးခုိးထြက္ေနတာဆုိေတာ့ စကားစုတခုလံုးရဲ ႔တုိက္ရိုက္အဓိပၸါယ္က မီးခုိးထြက္ေနတဲ့ေသနတ္ ျဖစ္ပါတယ္။ လူတဦးလက္ထဲ မီးခုိးထြက္ေနတဲ့ ေသနတ္ႏွင့္လက္ပူးလက္ၾကပ္ မိတယ္ဆုိရင္ ေသနတ္ပစ္တဲ့လူဟာ အဲဒီလူျဖစ္တယ္ဆုိတာ သက္ေသအေထာက္အထား ခုိင္လုံတယ္လုိ့ ဆုိရမွာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့့္္ဒီအသုံးရဲ့ idiom အဓိပၸါယ္က လူတဦးအျပစ္ ရွိတယ္ဆုိတာကုိ ျပသတဲ့ ခုိင္လုံတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားကုိ ဆုိလုိတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဥပမာ
The bank statements proved to be a smoking gun for the financial crime.
ဘဏ္စာရင္းေတြကုိ ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ေငြေရးေၾကးေရးမသမာမွႈရွိတယ္ဆုိတာ သက္ေသအေထာက္အထားခိုင္လံုေနတယ္။

Stick to your guns

Stick to (ကပ္တာ၊ ကုိယ္ႏွင့္မကြာထားတာ)၊ Your (သင့္ရဲ့)  Guns (ေသနတ္ေတြ) ဆုိေတာ့့ စကာစုတခုလံုးရဲ ႔ တုိက္ရိုက္အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ေသနတ္ေတြကုိ ကုိယ္ႏွင့္မကြာထားတာ၊ ကုိယ့္လက္ကေန မခ်တာေပါ့။  ဒီအသုံးဆင္းသက္လာတာက စစ္သားတဦးအေနႏွင့္  တုိက္ပြဲမွာအရွုဳံး ႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေနတယ္ဆုိတာကုိ သိေနေပမဲ့ ေသနတ္ကုိလက္ကေန မခ်ဘဲ ဆက္ပစ္ေနတာကေန ဆင္းသက္လာတယ္လုိ့ ဆုိပါတယ္။ ဒါ့ေျကာင့္ဒီအသုံးရဲ့ idiom အဓိပၸါယ္က ေန့စဥ္ဘဝမွာကုိယ့္ခံယူခ်က္၊ ကုိယ့္ယုံၾကည္ခ်က္ကုိ ဘယ္သူေတြ၊ ဘာေျပာေျပာ ဆက္လက္စြဲကုိင္ထားတာကုိ ဆုိလုိပါတယ္။
ဥပမာ
My parents wanted me to become a doctor. But I stuck to my guns and applied for engineering school.
က်ေနာ့္ မိဘေတြက က်ေနာ့္ကုိ ဆရာဝန္ ျဖစ္ေစခ်င္ျကတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္က က်ေနာ္ ျဖစ္ခ်င္တာကုိ အေလွ်ာ့မေပးဘဲ အင္ဂ်င္နီယာေက်ာင္းတက္ဖုိ့ေလွ်ာက္လုိက္တယ္။
အခုတပတ္ English-American Style  အေမရိကန္သုံး  အဂၤလိပ္စာ အစီအစဥ္မွာ တင္ျပခဲ့တဲ့ အီဒီယံအသံုးအႏႈန္းေတြက  Jump the gun, Smoking gun ႏွင့္ Stick to your guns တုိ့ ျဖစ္ျကပါတယ္။

Black and White စကားလံုးဆုိင္ရာ အီဒီယံအသံုးအႏႈန္းမ်ား

ဒီသတင္းပတ္ English Learning: American Idioms and Expressions က႑မွာ Black sheep, Black eye, White lie နဲ႔ Whitewash အီဒီယံ အသံုးအႏႈန္းမ်ားကို တင္ျပေပးထားပါတယ္။ White ဆုိတဲ့အျဖဴဟာ သန္႔စင္မႈ၊ မြန္ျမတ္မႈဆုိတဲ့ သေဘာကုိေဆာင္ၿပီး၊ Black ဆုိတဲ့အမည္းကေတာ့ မေကာင္းမႈ၊ အမဂၤလာ သေဘာေဆာင္တယ္လုိ႔ အစဥ္အလာအားျဖင့္ ယူဆခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

Black sheep

Black (အမည္းေရာင္) Sheep  (သုိး) ဆုိေတာ့ လုံးေကာက္အဓိပၸါယ္က သုိးအမည္းေရာင္ ျဖစ္ပါတယ္။ အီဒီယံ အသုံးအႏႈန္းကေတာ့ အသုံးမက်တဲ့လူ၊ မ်က္ႏွာအုိးမည္း သုတ္တဲ့လူ၊ အရွက္ခြဲတဲ့လူကုိဆုိလုိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေဆြမ်ဳိးဂုဏ္၊ မိဘေမာင္ႏွမ အသုိင္းအဝုိင္းဂုဏ္ကုိ ပ်က္ေစသူကုိ ရည္ညြွန္းေျပာဆုိတာပါတယ္။ ဒီအသုံးအႏႈန္းက sheep ဆုိတဲ့ အျဖဴေရာင္ရွိတဲ့ သုိးေတြၾကားမွာ အမည္းေရာင္ တစ္ေကာင္ပါေနတယ္ဆုိရင္ အျဖဴေရာင္သုိးအုပ္ရဲ ႔ အလွကုိ အစြန္းထင္ေစတဲ့ အမည္းစက္ သေဘာျဖစ္ပါတယ္။
ဥပမာ
Uncle Joe is the black sheep in the family. Instead of getting a job, all he does is drink too much, gamble away any money he gets and chase after women.
ဦးေလး Joe ဟာ မိသားစုရဲ ႔ ဂုဏ္သိကၡာကုိ ထိခုိက္ေစတဲ့လူပါပဲဗ်ာ။ အလုပ္ရွာမဲ့အစား အရက္ဖိေသာက္၊ ရသမွ် ပုိက္ဆံကုိ ေလာင္းကစားပစ္တဲ့အျပင္၊ မိန္းမလည္းရႈပ္ေသးတယ္။

Black eye

Black (အမည္းေရာင္) Eye (မ်က္လုံး) ဆုိေတာ့ အမည္းေရာင္မ်က္လုံးလုိ႔ လုံးေကာက္ ဘာသာျပန္ႏုိင္ပါတယ္။ အခ်င္းခ်င္း ထုိးႀကိတ္ၾကလုိ႔ျဖစ္ေစ၊ မေတာ္တဆ ထိခုိက္မိလုိ႔ျဖစ္ေစ မ်က္ကြင္းညိဳသြားတဲ့သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။ အီဒီယံသြယ္၀ိုက္ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတရပ္ကုိ ဂုဏ္သိကၡာပ်က္ေစတာ၊ အရွက္တရားရေစတဲ့ သေဘာေဆာင္ပါတယ္။ ျမန္မာမွာ အမည္းစက္ထင္ေစတယ္၊ အစြန္းထင္ေစတယ္ ဆုိတဲ့ အသုံးအႏႈန္းရွိပါတယ္။
ဥပမာ
When the newspaper found out the highway commissioner was taking bribes from paving contractors, it gave a black eye to the whole city government.
အေဝးေျပးလမ္းမ ေဖာက္လုပ္ေရးဌာနမင္းႀကီးက လမ္းခင္းကန္ထရုိက္တာ (contractor) ေတြဆီက လာဘ္စားတဲ့အေၾကာင္းကုိ သတင္းစာက သိသြားေတာ့ ၿမိဳ ႔ေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပုိင္းတခုလုံး အမည္းစက္ထင္ သြားေစခဲ့တယ္။

White lie

White (အျဖဴေရာင္)  Lie (လိမ္လည္တာ၊ မုသာဝါဒ) ဆုိေတာ့ အျဖဴေရာင္ မုသာဝါဒ၊ လိမ္လည္မႈလုိ႔ တုိိက္ရုိက္ဘာသာ ျပန္ႏုိင္ပါတယ္။ အီဒီယံအဓိပၸါယ္မွာေတာ့ မုသာဝါဒ စကားကေတာ့ မွန္ပါရဲ ႔ ဒါေပမဲ့ တဖက္လူ စိတ္မေကာင္းမျဖစ္ေစခ်င္လုိ႔ သြယ္ဝုိက္ၿပီး ၾကည့္ေျပာလုိက္တဲ့ သေဘာမ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာမွာ မုသားမပါ လကၤာမေခ်ာဆုိတဲ့ သေဘာမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။
ဥပမာ
I told a white lie when I told Jenny her boyfriend was good-looking. The truth is he’s just about the ugliest man I have ever seen.
Jenny ရီးစား ေကာင္ကေလးဟာ လူေခ်ာကေလးပါဘဲလုိ႔ က်ေနာ္ Jenny ကုိေျပာလုိက္တာ မုသားမပါ လကၤာမေခ်ာ ေျပာလုိက္တဲ့သေဘာပါ။ တကယ့္ေတာ့ ဒီေကာင္ကေလးဟာ က်ေနာ္ေတြ႔ဘူးတဲ့ လူေတြထဲမွာ ရုပ္အဆုိးဆုံး လူတေယာက္ျဖစ္တယ္။

Whitewash

White က သာမန္အားျဖင့္ေတာ့ မဂၤလာသတင္းေဆာင္ေပမဲ့ ဒီေနရာမွာေတာ့ အျပဳသေဘာ မေဆာင္ပါဘူး။ White (အျဖဴ) Wash(ေလွ်ာ္ဖြတ္၊ေဆးေၾကာသည္)  ဆုိေတာ့ အျဖဴေရာင္ေလွ်ာ္ဖြတ္ျခင္း လုိ႔ တုိက္ရုိက္ျပန္ဆုိႏုိင္ပါတယ္။ ေပေနတဲ့နံရံ၊ ေရညွိတက္ေနတဲ့နံရံကုိ လူျမင္သူျမင္ေကာင္းေအာင္ အေပၚယံတလြႊာထုံးသုတ္တဲ့သေဘာမ်ိဳး၊ ျမန္မာမွာေတာ့ၾကည့္ေကာင္းရေအာင္မ်က္ႏွာသနပ္ခါးလိမ္းတဲ့ သေဘာမ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ အီဒီယံသြယ္၀ုိက္အဓိပၸါယ္ကေတာ့ အမွားေတြ၊ အျပစ္ေတြမေပၚရေလေအာင္ ေဖ်ာက္ဖ်က္တဲ့သေဘာမ်ိဳး၊ ဖုံးဖိတဲ့သေဘာမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။
ဥပမာ
The official report on the train accident was nothing but a whitewash. They didn't try to find out who was to blame.
ရထားတုိက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တရားဝင္ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာဟာ တကယ္ေတာ့ ဟန္ျပအစီရင္ခံစာသာ ျဖစ္ပါတယ္။  ဘယ္သူ ့မွာ အျပစ္ရွိတယ္ဆုိတာကုိ ေဖာ္ထုတ္ဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ျခင္း မရွိဘူး။
ဒီသတင္းပတ္ တင္ျပေပးခဲ့တဲ့ အျဖဴ နဲ႔ အမည္း Idioms အသံုးေတြက Black sheep, Black eye, White lie နဲ႔ Whitewash တို႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

Lion and Tiger စကားလံုးဆုိင္ရာ အီဒီယံအသံုးအႏႈန္းမ်ား

ဒီတပတ္ English Learning: American Idioms and Expressions က႑မွာ တင္ျပေပးထားတဲ့ အီဒီယံ အသုံးအႏႈန္းေတြက Lion's share နဲ႔ Have a Tiger by the Tail တုိ႔ ျဖစ္ျကပါတယ္။
ေတာရိုင္းတိရစာၦန္တို႔ရဲ ႔ ဘုရင္တဆူုလို႔ ခေလးေတြ ႏွစ္သက္တဲ့ ေရႊေသြးပုံျပင္ေတြထဲမွာ တင္စား ေျပာဆုိထားတဲ့ ေကသရာဇာျခေသၤ့ (lion) ကုိ အေျခခံတဲ့ Lion's Share ဆိုတဲ့ အီဒီယံအသံုးကို ပထမဦးဆံုး တင္ျပေပးပါမယ္။

Lion’s Share

Lion's (ျခေသၤ့ရဲ့)၊ Share (ေဝပုံစု) ဆိုေတာ့ တုိက္ရုိက္အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ျခေသ့ၤရဲံ့ ေဝပံုစု ျဖစ္ပါတယ္။သမုိင္းေၾကာင္း ေနာက္ခံကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ေထာင့္ငါးရာ ေလာက္က ေရွးေဟာင္း ဂရိ (Greek) ပုံျပင္ ေျပာျပသူ တဦးက စခဲ့တယ္လုိ႔ ယူဆၾကပါတယ္။ ျခေသၤ့အေနနဲ႔ အစားရွာေဖြဖုိ႔ တျခားေတာရုိင္း တိရစာၦန္ အုပ္စုထဲမွာ ပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။ တခ်ိန္မွာ သမင္တေကာင္ကုိ သတ္ျဖတ္ႏုိင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ျခေသၤ့က သူ႔ေဝစုအျဖစ္သမင္ တေကာင္လုံးကုိ ေတာင္းေတာ့တယ္။ ဟိတ္ဟန္ရွိတဲ့ ျခေသၤ့က ဒီလုိဟိန္းေဟာက္ၿခိမ္းေျခာက္ ေတာင္းဆုိတာကုိ တျခား တိရစာၦန္ေတြက ကန္႔ကြက္ ေျပာဆုိျခင္း မရွိတာေၾကာင့္ ေလာဘရမက္ႀကီးတဲ့ ျခေသၤ့က သမင္ တေကာင္လုံးကုိ ရသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီပုံျပင္ကုိ အေျခခံၿပီး Lion's Share အီဒီယံအသုံးက ေဝစုခြဲရာမွာ မတရားတာမွန္ေပမယ့္ ကုိယ့္အဖုိ႔ အမ်ားဆုံးက်န္ေအာင္ ေဝပုံက်ကုိ ခြဲယူျခင္းကိုဆုိတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အဖိုးႀကီးတဦးက သူမေသခင္ေလးမွာ ဘာမွမဟုတ္တဲ့ကိစၥေၾကာင့္ သူ႔သားသမီးေတြနဲ႔ စကားမ်ားၿပီး အေမြစာခ်ဳပ္မွာ အေျပာင္းအလဲ လုပ္လိုက္တဲ့အေၾကာင္း ေအာက္ပါါဥပမာကုိေလ့လာၿကည့္ရေအာင္ပါ။ The angry old man changed his will, and his family was shocked to discover he had left the lion's share of all his money to a distant cousin most of them have never even heard of.
အဖုိးႀကီးလည္း ေဒါကန္ၿပီး သူ႔ အေမြစာခ်ဳပ္ကုိ ေျပာင္းလဲပစ္ခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း သူ႔က်န္ရစ္သူ မိသားစုက သူတုိ႔ တခါမွ မၾကားဘူး၊ မသိတဲ့ ေဆြမ်ဳိး နီးစပ္သူတဦးကုိ အေမြေဝပုံက် အမ်ားစု ေပးခဲ့တယ္လုိ႔ သိၾကတဲ့အခါမွာေတာ့ အားလုံး ေဒါသထြက္ တအံ့တၾသ ျဖစ္ခဲ့ၾကတယ္လုိ့အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ဒုတိယ အသုံးအႏႈန္းက က်ားတိရစာၦန္ကုိအေျခခံတဲ့ အသုံးအႏႈန္း ျဖစ္ပါတယ္။

Have a Tiger by the Tail

Have (ရွိတာ)၊ Tiger (က်ား)၊ Tail (အၿမီး) ဆိုေတာ့ စကားစုတခုလံုးရဲ ႔ တိုက္ရိုက္အဓိပၸါယ္ကေတာ့ က်ားတေကာင္ကုိ အၿမီးကေနကုိင္ပါျျဖစ္ပါတယ္။ က်မတို႔ ျမန္မာစကား အသုံးအႏႈန္းမွာလည္း က်ားၿမီး ဆြဲရသလုိပဲ ဆုိတဲ့စကား ရွိပါတယ္။ က်ားၿမီးဆြဲတဲ့အခါ သိပ္ၿပီး အားေကာင္းဖုိ႔ လိုသလုိ၊ သိပ္ၿပီးေတာ့လည္း ေၾကာက္ဖုိ႔လည္း ေကာင္းတဲ့အတုိင္း အီဒီယံ အဓိပၸါယ္ကေတာ့့့ မႏုိင္တဲ့ ဇာတ္ကုိ က ရတဲ့သေဘာ၊ ကုိယ္ မကြ်မ္းက်င္ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ အလုပ္တခုခုနဲ႔ သြားပတ္သက္မိရင္ ကုိယ့္ဒုကၡ ကုိယ္ရွာတဲ့ သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။
လူတေယာက္ တရားမဝင္ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲခဲ့တာကုိ Have a Tiger by the Tail အီဒီယံံအသုံး ႏွင့္ေအာက္ေဖၚျပပါ ဥပမာကုိေလ့လာျကည့္ျကရေအာင္ပါ။
Once you start using heroin, you have a tiger by the tail. If you get hooked, you'll need more. It'll cause you more money and you might have to steal to support the habit.
ဘိန္းျဖဴစၿပီးသုံးစြဲမိရင္ ခင္ဗ်ားအေနနဲ႔ က်ားၿမီး သြားဆြဲမိတာနဲ့အတူတူပဲ။ ေဆးစြဲသြားရင္ ေဆးကိုသုံးခ်င္စိတ္ ပုိျဖစ္လာသလို ေငြေၾကး လည္းပုိအကုန္အက်မ်ား လာမယ္။ ၿပီးေတာ့ ေဆးစြဲတာကုိမေဖ်ာက္ႏုိင္လုိ့္ေထာက္ႏုိင္ဖုိ့ခုိးတဲ့အက်င့္လည္းျဖစ္လာလိမ့္မယ္လုိ့အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။
ဒီသတင္းပတ္္တင္ျပခဲ့တဲ့တိရစာၦန္ ႏွစ္မ်္ိဳး ကုိအေျခခံတဲ့ idiom အသံုးေတြက Lion's Share နဲ႔ Have a Tiger by the Tail  တို႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။